FOTOĞRAF SANATINDA AKIMLAR – 2

Derleyen : Yüksel ALTUN

High-Art Fotoğraf Akımı

Aralarında dönemin ünlü ressamlarının bulunduğu sanatçılar hazırladıkları bildiride “fotoğraf ile sanatın aynı yere konmasına karşı çıktılar. Fotoğrafın mekanik kullanışı ile elde edilen görüntüler hiçbir şekilde bir sanat yapıtıyla karşılaştırılamazdı.

Buna karşın fotoğraf 1850’li yıllardan itibaren bir sanat ifade aracı olarak kullanılmaya başlandı. Resim galerileri fotoğrafa kapalıydı. Çare olarak, resimdeki ifade biçimleri, sanat yaklaşımları fotoğrafı da etkileyerek bu bağlamda fotoğraf akımlarının oluşması sağlandı. Bu da gerçeğin kurgulanması, vurgulanması ve teknik olanakların bu doğrultuda kullanılmasıyla elde edildi.

İngiliz fotoğrafçılar (1850-1870) yaptıkları çalışmalarla, fotoğrafta ilk sanat üslubu olarak karşımıza çıkıyor. Bu dönemin önemli isimlerinden Oscar Rejlander, portre ressamıdır. 1853 yılında Midland’da stüdyo açarak fotoğrafa dönüş yapıyor. Yoksul ressamlar için 25 değişik modelle yaptığı stüdyo çekimleriyle yaptığı “Two ways of Life” adlı albüm en önemli çalışmasıdır. Victoria döneminde reddedilen, Nü modeller kullanılan çalışması, 32 farklı fotoğrafın birleştirilmesinden oluşturması eserin önemli özelliklerindendir. Ressam Raphael’in “Atina Okul” resminden etkilendiği söylenmiştir. Bu fotoğrafta temsil edilen iki yol, bir gencin hayatında karar vermesi gereken iyilik-kötülük, dürüstlük-yalancılık gibi kavramlarıydı.

High-art fotoğrafçıları genel olarak, fotoğrafın bütününde netliğe önem vermişlerdi. Kameraları F11 diyafram değerinde ve 1 asa filimlerle uzun poz sürelerinde sonuç alıyorlardı. Bu dönem sanatçıları aynı zamanda ressam oldukları için konularını öncelikle eksizlerle çalışıyor, fotoğraflar ise eksizlerdeki konumlara uygun olarak çekiliyordu.

Bu akımın önde gelen isimleri; W. Lake Price, Oscar Rejlander, N. Peach Robinson, J. M. Cameron, F. Holland Day.

William Lake Price, suluboya ressamıydı. 1854 de fotoğrafa dönüş yaptı. İngiliz Kraliyet ailesini fotoğrafladı. İki negatif baskıyı birleştirerek ilk sandviç baskıyı yapan sanatçıdır. Baronların ziyafeti adlı bir portfolyo çalışması vardır.

Hery Peach Robinson, ressamdır. Londra’da 1851 yılında düzenlenen büyük sergide Collodiomlu peyzajlarını sergiledi. 1884 yılında yayınlanan “fotoğrafla resim yapmak” adlı eserinde akademik resim geleneğine karşı çıktı. 

Ailesini ve yakınlarını fotoğraflayan J.M. Cameron, günümüze önemli portre çalışmaları bırakmıştır. J.M. Cameron ilk kadın portre fotoğrafçılarındandır. Soft ve etkileyici bir ışıkla sardığı modellerinin kişiliğini yansıtan çok güzel portreler gerçekleştirmiştir.

KAYNAKÇA

Çizgen, G. (1998). Işık Çağı, Fotoğraf Çağı, Kelaynak Yayınları, İstanbul.

Bayer, Turan (1989). Sanat Fotoğrafında Üsluplar, Afsad 3.Fotoğraf Sempozyumu, Afsad Yayınları No: 20, 27-28 Mayıs 1989, Ankara.

Ertan, Güler, (1999). Türk Fotoğrafında 1960 Sonrası, Bileşim Yayın, İstanbul.

Ertan, Güler, Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze yıllara, dönemlere göre ayırarak fotoğrafçılar, fotoğraflar, akımlar, olaylar ve gelişmeler – Fotoğrafya sayı 4

Erutku, B. (1999). Fotoğraf Akımları ve Kullanılan Teknikler, M.Ü.G.S.F. Fotoğraf Bölümü Kültür

Yayınları, İstanbul.

Duygun Ufuk, Fotoğraf Akımları M.Ü. Fotoğraf Bölümü Yüksek Lisans çalışması.

Karadağ, Ç. (1989). Sanat Fotoğrafında Üsluplar, Afsad 3.Fotoğraf Sempozyumu, Afsad Yayınları No:

20, 27-28 Mayıs 1989, Ankara.

Özdemir, A.B. (1999). Çağdaş Sanat Akımları ve Fotoğraf, Papirüs Dergisi, 24.

Özendes, E. (1992). Türkiye’de Fotoğraf, İletişim Yayınları, İstanbul.

 (1990). Fotoğraf Akımları, Refo Fotoğraf Sanatı Dergisi, İstanbul.

Fotoğraf Atölyesi eğitmenlerinden Yüksel ALTUN tarafından derlenen “Fotoğraf Sanatında Akımlar” yazı dizisi, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Fotoğraf Anasanat Dalı yüksek lisans programında, Prof. Güler ERTAN tarafından verilen program kapsamında seminer çalışması olarak hazırlanmıştır.

1962 yılında İstanbul’da doğdu. 1986 yılında ODTÜ’sinden mezun olduktan sonra, 20 yıl finans ve bilişim sektöründe çeşitli kuruluşlarda çalıştı. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitü’sü Fotoğraf Bölüm’ünde yüksek lisansa devam ediyor. İFSAK üyesi. 2003 – 2006 yıllarında İFSAK Yönetim Kurulu’nda asil üye ve Genel Sekreter olarak yer aldı. Sergi Gösteri, Kütüphane-Arşiv, Gezi Birimi koordinasyonu ve Eğitim Biriminde yardımcı eğitmen olarak görev yaptı. Türkiye Fotoğraf Sanatı Federasyonu İFSAK Delegesi ve Yönetim Kurulu yedek üyesi olarak görev yaptı. Yurt içi ve yurt dışında çeşitli yarışmalarda karma / bireysel olarak çeşitli dereceler aldı. İlk kişisel sergisi “Dersaadet ve Üç İstanbul”u 2006 yılında YEM ve GOSB sergi salonlarında açtı. Dergilerde ve web sitelerinde fotoğraflarım ve belgesel çalışmaları yer aldı. Yaşadığımız sosyal ve fiziki çevreyi, yaşamımızı, sorunları belgelemek, sanat kaygısıyla yansıtabilmek ve fotoğraf severlerle paylaşmak amacında. 2007 yılından beri “Fotoğraf Atölyesi” bünyesinde profesyonel fotoğraf çalışmalarıma, kurucu ortak ve yönetici olarak devam etmektedir.