FOTOĞRAF SANATINDA
AKIMLAR – 3
Derleyen : Yüksel
ALTUN
Pictorializm
(Resimsel Akım)
Pictorialist fotoğraf temelini
Impressionizm’den (İzlenimcilik) almıştır.1860’lı yıllarda Fransa’da doğmuş
olan akım, önce Avrupa daha sonra da Amerika’da yayılmıştır. Bir sanat
anlayışı, yaklaşımı değil sanat dönemi olmuştur. (Erutku, 1999 : 18)
Bu sanat akımı, ışık, renk ve renk
kontrastlığı anlayışında devrim gerçekleştirmişti. Daha önceki sanat
anlayışlarında ışık, figürlerin plastik değerini ortaya çıkarmada kullanılmıştı.
Ancak, bu akımla ışık belli başlı bir değer kabul edilmiştir. Işığı soyut bir
şekilde kullanmak yerine, gerçek ışığı, güneş ışığını kullanma anlayışı kabul
edilmişti. (Erutku, 1999 : 18)
Pictorialist fotoğrafçılar, fotoğrafın
güzel sanatlar içinde yeri olduğunu savunmuşlardı. Resimde yaşanan
değişiklikler dönemin fotoğrafçılarının ışığı daha iyi kullanmalarını ve
yumuşak tonları seçmelerini sağlamıştı. (Erutku, 1999 : 18)
Fotoğraf: Sarah Moon
1880 – 1930 yılları arasında etkili olan
resimsel üslup (pictorializm), fotografik görüntüler ile düzenlenen
kompozisyonlarda armoni, denge, çizgi ve ton’a özen gösterir. Fotoğraflarda ton
kontrolları, soft kalitesi ve ışık oyunları ile elde edilen dramatik portreler
bu anlayışın önemli bir özelliğidir. Fotoğraflarında softluk etkilerine yer
veren resimselciler baskılarında bi cromat ve karbon baskı teknikleri
kullandılar ve soft, gerçekçi , naturalist ressamların etkisinde kaldılar. Bu
akımın en önemli temsilcisi Alfred
Stieglitz ve Foto Secessionist
gruptur. Bu anlayışın sözcülüğünü yapan Camera Work dergisi A. Stieglitz
tarafından 1903 yılında New York kentinde yayınlanmaya başladı. (Karadağ, 1989
: 170)
Fotoğraf: Ernest Haas
Foto Secession deyimi, 19.yy sonu, 20.yy
başlangıçını simgeliyordu. Bu akımın başlıca özelliği toplumun geçmiş ile olan
bağlarını çeşitli sanat olayları ve sergilerden yararlanarak koparmaktı.
Özellikle resimsel üslup fotoğrafın Empresyonizmi gibi görülmelidir.
Resimselciler bir yanıyla Empresyonist karakter diğer yanıyla Naturalisttirler.
Yaptıkları doğa çalışmaları ile Fransız Empresyonistlerine benzerler. Onlar
doğaya „gerçek doğadır“ gözüyle yaklaşıyorlardı. (Karadağ, 1989 : 170)
Bu üslubun önemli isimleri : Alfred Stieglitz, Edward Steichen, Frank
Eugenie, Francisco Hidalgo, Ernest Haas, David Hamilton, Sarah Moon. (Karadağ,
1989 : 170)
KAYNAKÇA
Çizgen,
G. (1998). Işık Çağı, Fotoğraf Çağı, Kelaynak Yayınları, İstanbul.
Bayer,
Turan (1989). Sanat Fotoğrafında Üsluplar, Afsad 3.Fotoğraf Sempozyumu, Afsad
Yayınları No: 20, 27-28 Mayıs 1989, Ankara.
Ertan,
Güler, (1999). Türk Fotoğrafında 1960 Sonrası, Bileşim Yayın, İstanbul.
Ertan,
Güler, Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze yıllara, dönemlere göre ayırarak
fotoğrafçılar, fotoğraflar, akımlar, olaylar ve gelişmeler – Fotoğrafya sayı 4
Erutku,
B. (1999). Fotoğraf Akımları ve Kullanılan Teknikler, M.Ü.G.S.F.
Fotoğraf Bölümü Kültür
Yayınları,
İstanbul.
Duygun
Ufuk, Fotoğraf Akımları M.Ü. Fotoğraf Bölümü Yüksek Lisans çalışması.
Karadağ,
Ç. (1989). Sanat Fotoğrafında Üsluplar, Afsad 3.Fotoğraf Sempozyumu, Afsad
Yayınları No:
20, 27-28
Mayıs 1989, Ankara.
Özdemir,
A.B. (1999). Çağdaş Sanat Akımları ve Fotoğraf, Papirüs Dergisi, 24.
Özendes,
E. (1992). Türkiye’de Fotoğraf, İletişim Yayınları, İstanbul.
(1990). Fotoğraf Akımları, Refo Fotoğraf
Sanatı Dergisi, İstanbul.
Fotoğraf Atölyesi eğitmenlerinden Yüksel ALTUN tarafından derlenen
“Fotoğraf Sanatında Akımlar” yazı dizisi, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar
Enstitüsü Fotoğraf Anasanat Dalı yüksek lisans programında, Prof. Güler ERTAN tarafından
verilen program kapsamında seminer çalışması olarak hazırlanmıştır.
Yüksel ALTUN
1962 yılında İstanbul’da doğdu. 1986
yılında ODTÜ’sinden mezun olduktan sonra, 20 yıl finans ve bilişim sektöründe çeşitli
kuruluşlarda çalıştı. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitü’sü Fotoğraf
Bölüm’ünde yüksek lisansa devam ediyor. İFSAK üyesi. 2003 – 2006 yıllarında İFSAK
Yönetim Kurulu’nda asil üye ve Genel Sekreter olarak yer aldı. Sergi Gösteri,
Kütüphane-Arşiv, Gezi Birimi koordinasyonu ve Eğitim Biriminde yardımcı eğitmen
olarak görev yaptı. Türkiye Fotoğraf Sanatı Federasyonu